پرينت

چگونه از موزه بازدید کنیم؟

موزه نمادی از یادها و یادگارها از زمان های دور و نزدیک و تجسمی ماندگار از فرهنگ جامعه بشری است. موزه به شکل فضای تجسمی شکل می گیرد، که گذشته را به یاد می آورد، حال را بررسی و آینده را طرحی می کند، موزه، حافظ گذشته سازنده حال و برنامه ریز آینده است و خانه دیروز، امروز و فردای فرهنگ بشر به شمار می رود. موزه چراغی ست که جای جای فرهنگ همه دوران ها را بنابر موضوع و هدف خود برای آیندگان روشن می سازد. حال اگر تعاریف بالا را مورد تایید قرار دهیم، برای یک دیدار مهم و جدی از موزه چه مواردی را باید رعایت کنیم؟
دید از موزه را نباید به عنوان یک سرگرمی و نوعی تفریح تلقی کنیم، زیرا محتوای موزه حاصل پایم هایی است که موجب ارتقای سطح فرهنگ هر بازدید کننده ای می شود و برخورد تفننی، حاصل جز خستگی برای بازدید کننده نخواهد داشت.
در شروع بازدید، حتما باید اطلاعاتی درباره آن موزه توسط مسئولین به دست آوریم. این اطلاعات را می توان از طریق بروشور و یا خرید کتابی در مورد موزه مذکور، کسبن مود. هنگام دید از موزه حتماً باید دفترچه و یا تقویمی جهت یادداشت نکات مهم همراه داشته باشیم. اگر بیننده، هدفی فرهنگی و سازنده را دنبال می نماید، ناچار است به این دیدار به عنوان یک فرصت آموزشی بنگرد.
برای سپردن اطلاعات به ذهن، در اویلن برخورد، یادداشت مواردی که مورد توجه بیشتر بیننده قرار می گیرد حائز اهمیت است. این اطلاعات می تواند شامل تاریخ، قرن و مشخصاتی باشد که بیننده از آن اثر دریافت می نماید، علاوه بر این برای آن که این اطلاعات به صورت ماندگار در ذهن باقی بمانند می توان از شیء مورد نظر طرحی هر چند ساده و اجمالی در دفترچه یادداشت طراحی کرد و آن را در اولین فرصت به صورت کاملتری در دفتری خاص آن پاکنویس و ثبت نمود.
ممکن است بازدید از موزه به صورت دسته جمعی صورت گیرد و به وسیله استاد و یا راهنمای موزه اطلاعات لازم برای علاقه مندان بازگو شود، که آن هم باید کاملاً دقیق، خصوصاً با قید تاریخ، قرن و ... در دفتر ثبت شود.
دید از موزه عملاً کاری است که انرژی زیادی می طلبد، زیرا اکثر بازدید کنندگان هم زمان با حرکت فیزیکی، مشغول فعالیت و جست و جوی ذهنی نیز می باشند که تلاقی این دو حرکت و از دست دادن دو نوع انرژی، باعث خستگی مفرط می شود. بهترین روش برای بازدید از موزه های بزرگ این است که در چند مرحله و با فاصله زمانی انجام شود.
دیگر اینکه در زمان مطالعه بر روی یک شیء و یا اثری هنری از روی آن در صورت امکان بهتر است به صورت نشسته بازدید انجام گیرد.
متداول است، بازدید کنندگانی که دیدگاه مطالعاتی بر روی شیء و یا اشیای خاص با سابقه تاریخی خاصی دارند بازدید خود را در چندین مرحله و طی مراجعه به کتابخانه موزه و اخذ اطلاعات مفصل تری از منابع مرربوطه، انجام دهند.
در کشورهایی که برای فرنگ به عنوان فعالیتی زیربنایی اهمیت لازم راقائل هستند، دیدار از موزه جهت ارتقاء فرهنگ، از کودکان دبستانی شروع می شود و با همراهی آموزگار مربوطه و یاری کارشناسان موزه، مجموعه اطلاعات به صورت فیلم و یا سایر وسایل سمعی – بصری و پخش موزیک هم زمان به کودکان القا می شود.و برای اینکه کودکان پس از خروج، خاطره ای داشته باشند، یک مسابقه نقاشی از یکی از اشیای موزه، گذاشته می شود و حتی از ایشان پذیرای مختصری به عمل می آید. در هنگام خروج نیز به آنها هدایی از بروشورها و تصاویری از اشیای موزه داده خواهد شد.
چرا موزه های ما همیشه خالی از بیننده است؟
در اولین برخورد موزه باید دارای معماری و معماری داخلی جذابی باشد تا هر بیننده ای را با اولین نگاه به خود جذب نماید و او را به این فکر بیندازد که این فضا، فضایی است متمایز با آنچه تاکنون دیده است. یعنی دریابد که در فضایی قرار گرفته که از هر نظر با ابتکاری متفاوت از آنچه می شناسد ساخته شده و بدین ترتیب با علاقه ناشی از آشنایی با یک اثر هنری، قدم به داخل موزه بگذارد.
بیننده باید در بدو ورود در داخل موزه، شرایط و حال و هوای استقبال را از ظرف مسئولین موزه احساس نماید. در سالن ورودی موزه، به طور صحیح راهنمایی شود، که این مورد می تواند به وسیله کارمندان راهنمای مستقر در موزه انجام شود و اگر موزه کوچک باشد می تواند به وسیله دستگاه های سمعی – بصری، انجام شود.
طراحی موزه  فقط این نیست که تعدادی ویترین، پایه، دیوارهایی جهت نصب تابلو و چراغ های هالوژن، به کار گرفته شود. جهت نمایش اشیای موزه، کلیه ابزارهای بالا لازم و ضروری است. اما از این ابزار باید با دقت استفاده شود تا کارایی لازم را در هر چه بهتر نمایاندن اشیای موزه داشته باشند.
مجموعه عوامل شکل دهدنه موزه باید به این نکته را تداعی کند که ای بیننده محترم این فضا برای تو و به احترام تو است که از آن بهره فرهنگی داشته باشی و کلیه فعالیت های انجام شده در ساخت و پرداخت و جمیع اطلاعات و دانش ها برای این است که تو پس از دیدار از موزه احساس متفاوتی کسب کنی و با دست پر از موزه خارج شوی و نسبت به فرهنگی که به طور رایگانه و برای ارتقای تو در اختیارات گذشته شده احساسی احترام داشته باشیم.
اما آیا موزه های ما این حال و هوا را دارند؟
در موزه های بزرگ  و نوین فضاهای فرهنگی فراوانی ساخته شده از قبیل فضای نمایشگاه های موقتی و سالن های نمایش از قیب تئاتر و سینما، فضاهای تجمع و آمفی تئاترهایی در فضای باز که فعالیت مجموعه این فضاهای فرهنگی هم می تواند ایجاد انگیزه کند و هم هر یک از این فضاها می تواند به تنهایی فعال باشد که در هر دو صورت از نظر جذب بیننده و آموزش، مکمل یکدیگر خواهند بود. یکی دیگر از راه های جذب بیننده برگزاری کلاس های آموزشی برای نسل امروز کشور با هدف فرهنگ سازی است که این دو مهم از کارهای بنیادین برای آیندگان نیز خواهد بود.
آیا باز هم فکر می کنیم که خلوتی موزه های ما جای تامل دارد یا خیر؟