پرينت

اصول طراحی فضاهای نمایشگاهی

هدف برگزاری نمایشگاه: اندیشه تسخیر قلب مخاطب و علاقمند به هر شکل ممکن موجه و قانونی
برای ورود به این مفهوم مهم یعنی نمایشگاه و بالاخره غرفه، لازم می دانم تعریفی جامع از هر یک ارائه نمایم تا بتوانم الگویی صحیح از آن تعاریف به دست آورم.
نمایشگاه: فضایی است خصا و مناسب برای ارائه کالا اعم از صنعتی، تجاری و بالاخره فرهنگی و هنری، که هر یک از موارد مصالح و ابزارهای مورد نیاز خود را می طلبد. این مصالح و ابزار در اختیار اندیشه ای است که هدف صاحب کالا را برآورده کند و بنابر بر نیاز به معرفی بهینه کالاهای مورد نظر تاکید دارد.
نمایشگاه که سابقه ای طولانی در کلیه تمدن ها و اقوام و ملل داشته و دارد، در گذشته به نام بازارهای مکاره در جوامع شرقی بوده و هست؛ با این تفاوت که در گذشته اهداف و اندیشه های تبلیغاتی با امکانات جغرافیایی و شرایط اقتصادی آن زمان و ابزارهای ممکن و ساده خویش به کار می رفت و حالا ابزارهای امروزین که بی تردید هم از نظر شکل و هم از نظر عمل با گذشته متفاوت هستند، استفاده می شود. به عنوان مثال در کشورهایی از قبیل مصر و عراق و ایران در گذشته بازارهای مکاره در میدان های بزرگ شهر و در زیر چادرهای رنگارنگ، در برخی از روزهای هفته برگزار می شود که نامش به همان روز اختصاص می یافت مثل چهارشنبه بازار و جمعه بازار. اما امروزه نمایشگاه های طولانی تر و متنوع تر و یا اندیشه های زیربنائی محکم تر با اهداف معین طراحی می شوند و همه ساله در تاریخی معین شروع و در تاریخی تعیین شده پایان می یابند. مثلا در اروپا بیش از چهل سال است که نمایشگاه بین المللی میلان در ایتالیا در ماه اکتبر شروع می شود و به مدت پانزده روز ادامه دارد. بلافاصله بعد از آن نمایشگاه هانوفر در آلمان شروع به کار می کند که آن هم پانزده روز ادامه دارد. تعیین تقویم زمانی این دو نمایشگاه با هماهنگی یکدیگر برنامه ریزی شده تا علاقمندان و بازرگانان که از دور دست به اروپا می آیند در یک زمان یک ماهه کلیه نیازهای خود را در دو کشور اروپایی و رقیب بیابند.
فضای نمایشگاه: فضای یک نمایشگاه باید به دست متخصصان مجرب طراحی و اندیشه شده باشد. فضاهای باز می باید دارای محوطه سازی های زیبا و دعوت کنده باشد، در فضاهای باز از گیاهان آرایشی و آب و سبزه حتما باید استفاده شود، برای انبساط خاطر بینندگان و شرکت کنندگان در نمایشگاه باید انواع وسائل رفاهی و بهداشتی تعبیه گردد. می دانیم که بازدید از یک نمایگشاه مانند بازدید از یک موزه بسیار خسته کننده است، چرا که فرد همزمان دو انرژی فیزیکی و ذهنی خود را به کار می گیرد، هم ناگزیر از راه رفتن استو هم به فکر کردن و تصمیم گیری نیاز دارد که اتلاف این دو، انرژی مضاعفی را تلف می نماید و باعث خستگی مفرط می شود. اینجاست که برگزار کننده باید فکر همه نکات لازم را بنماید. مثلا فضای استراحت از قبیل کافه تریا و رستوران هایی با فضای دلپذیر (گیاه و سبزه و آب و موسیقی) و فضاهایی برای بازی و سرگرمی کودکان بازدید کنندگان زیر نظر مربیان و با تجربه در نظر گرفته شود تا در زمانی که اولیاء آنها مشغول به بازدید نیازمندیهایشان هستند، کودکان را سرگرم کنند. همانطور که گفته شد هدف از برگزاری نمایشگاه در یک جمله تسخیر قلب بیننده و مخاطب به هر شکل ممکن و موجه و قانونی است، که در این مسیر آنچه ضروی است شناخت مشتری و روان شناسی اوست که از شیوه های دستیابی به موفقیت است.
تعریف غرفه: غرفه فضایی محدود است که در واقع واحدی است از مجموعه یک نمایشگاه که بنا بر نیاز جهت ارائه کالایی خاص برپا می گردد.
اولین نکته در طراحی غرفه آن است که به جای ظاهر آراسته غرفه، تفکر مورد نیاز نوع کالا باید تعیین کننده ظاهر و شکل فضای محدود غرفه باشد. از مهترین نکات، در نظر داشتن مقیاس حجمی کالا متناسب با کل فضای غرفه است. مثلا اگر جواهرات را نمایش می دهیم باید بیستری مناسب برای آن فراهم کنیم و نورپردازی خاصی را تدارک ببینیم و یا اگر اتومبیلی را قرار است به نمایش بگذاریم باید بدانیم چه نوع بستری برای این حجم تدارک ببینیم و البته نورپردازی مناسب آن را نیز باید طراحی کنیم. در یک غرفه شکل و ظاهر غرفه باید دعوت کننده باشد. با ابزار امروزی از قبیل رنگ نور تصویر و شیوه های دیجیتالی صورت و تصویر است که می توان جذابیت توجه بینندگان را فراهم کرد.
پاسخگویی متناسب از طرف متخصصان و خوش آمدگویی آنها در اثرگذاری بر روی مشتری بسیار مهم است.

برخی نکات لازم برای برپایی غرفه های یک نمایشگاه

معمولاً نمایشگاه ها از قبیل آنچه که در سازمان نمایشگاه های ایران برپا می گردد عمری بیش از چند روز ندارند، لذا در انتخاب مصالح و ابزار ساخت نمایشگاه لازم است از ساده ترین و سبکترین آنها یاری گرفته شود و بهتر است که مصالح و ابزار مورد نیاز، از اجناسی باشند که یک بار مصرف نبوده و استعداد مصرف طولانی داشته باشند. اینجاست که باید معماران داخلی و طراحان صنعتی برای نمایشگرها و یا ابزارهای در ارزش گذارنده کالا دقت لازم را در طراحی اعمال کننده و حتما در نظر داشته باشند که کاربرد آنها به صورت چند منظوره و چند عمل آنها از نوع ؟ باشد یعنی باز و بسته شدن آنها با استفاده از پیچ و مهره های خاصی انجام گیرد تا بتوان برای کاربردهای آینده هم از آنها بهره گیری کرد.
هدف یک نمایشگاه در یک اقتصاد سالم گذشته از یافتن خریدار با مشتری باید ارتقاء سطح توقع و سلیقه عمومی جامعه باشد. به این معنی که ضمن رقابت سالم با سازندگان و آفرینندگان دیگر، کوشش برای ارتقا سطح فرهنگ خریدار مورد توجه قرار گیرد. برای رسیدن به این نسخه برداری از اجناس خارجی تا حد ممکن پرهیز شود و در عوض واحد تحقیق در مورد کالاهای تولید افزایش یابد.
علاوه بر این برای نمایشگاه ها و یا غرفه هایی با مساحت محدود، انتخاب نمایشگرهای فکر شده و طراحی شده بنابر نیاز همان کالای خاص و در ارزش گذاشتن آن با نورپردازی های حساب شده و همچنین پاسخگویی مناسب از طرف گردانندگان نمایشگاه به مخاطبین نیز موجب موفقیت بیشتر خواهد بود. برای نمایشگاه های در سالن های بزرگ 1- طراحی عبور و مرور جمعیت و عبور آنها از مقابل کالاها به شکل فکر شده. 2- محاسبه نیاز اکسیژن هوای لازم در فضای عمومی که عدم آن باعث خستگی و دل زدگی بیننده از نمایشگاه می شود (آنچه که در اغب نمایشگاه های ما اتفاق می افتد) 3- در طراحی حرکت بینندگان ضمن مجبور ساختمان آنها به ادامه مسیر تعین شده، همیشه راه خلاصی و گریز از مسیر مارپیچ موجود باشد. در آرایش نمایشگاه ها حتما از گل و گیاه طبیعی بهره گیری شود و در پلان کلی هر سالن باید فضای استراحت و رفاه از قبیل کافه تریا، فضاهای استراحت مزین به گل و گیاه طبیعی و احیانا آب و موسیقی موجود باشد تا خستگی ناشی از فعالیت فیزیکی و ذهنی توام را بزداید و بیننده اوقات بیشتری را در نمایشگاه بگذراند. فضاهای بهداشتی و دسترسی به آب آشامیدنی موجب وطلانی شدن امکان بیننده در نمایشگاه خواهد شد.
وظیفه هر صنعتگر و یا سازنده و شرکت کننده در نمایشگاه
احترام به بازدید کننده و مخاطب خویش که این مهم با برپایی غرفه ای زیبا و رعایت نکات زیر ممکن می شود:


1- در دسترس قرار دادن کالا برای بیننده و ارائه هر گونه پاسخ  لازم
2- در اختیار گذاردن بروشور حاوی کلیه اطلاعات راجع به کالا و کلیه امکانات دسترسی اقتصادی به آن.
3- آموزش اطلاعات در مورد آن کالا و سابقه آن در گذشته و تغییر و تحول آن تا امروز، جهت آموزش مخصوصاً برای جوانان و کودکان بازدید کننده لازم به یادآوری است که در کشور ما و در محوطه های سازمان نمایشگاه های کشور که فضای لازم به اندازه کافی وجود دارد، نکات گفته شده در سطور بالا با کم رنگی و کم عنایتی لحاظ شده است. اما آیا این میزان توجه برای نمایشگاه ارزشمند کافی است؟